Lục quân Mỹ nhận trực thăng Black Hawk đầu tiên có thể bay không cần phi công
Lục quân Mỹ đã tiếp nhận chiếc Black Hawk đầu tiên được cải hoán để có thể hoạt động với hoặc không có phi công trong buồng lái. Mẫu H-60Mx này được tích hợp bộ tự hành MATRIX của Sikorsky và vừa được chuyển giao từ Cơ quan Các dự án nghiên cứu quốc phòng tiên tiến Mỹ sau khoảng một thập kỷ phát triển. Việc bàn giao đánh dấu chặng kết thúc của giai đoạn nghiên cứu, đồng thời mở ra đợt đánh giá quân sự chính thức để xem công nghệ này có thể triển khai rộng trên đội trực thăng Black Hawk hay không.
Theo kế hoạch, chiếc H-60Mx sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm chuyên sâu với sự tham gia của phi công thử nghiệm và các nhóm kỹ sư quân đội. Mục tiêu là kiểm tra khả năng điều khiển từ mặt đất, đánh giá cách trực thăng tự xử lý các kịch bản nhiệm vụ phức tạp trong điều kiện thực tế và xác định mức độ mà hệ thống có thể giúp binh sĩ an toàn hơn, đồng thời nâng hiệu quả tác chiến. Lục quân Mỹ cho biết công nghệ này được phát triển từ chương trình ALIAS, vốn hướng tới việc giảm tải thao tác lái, tăng độ an toàn và để phi công tập trung nhiều hơn vào nhiệm vụ cấp cao thay vì chỉ điều khiển máy bay.
Chương trình đã đi qua một số cột mốc đáng chú ý trước khi đến giai đoạn hiện nay. Vào tháng 2/2022, DARPA và Sikorsky thực hiện chuyến bay Black Hawk hoàn toàn tự hành đầu tiên mà không có phi công an toàn ngồi trên máy bay. Sikorsky cũng cho biết MATRIX cho phép vận hành Black Hawk thông qua máy tính bảng. Đến mùa thu năm ngoái, một binh sĩ Lục quân Mỹ đã lần đầu sử dụng trực thăng tự động để thực hiện chuỗi nhiệm vụ hậu cần trong một cuộc diễn tập. Những kết quả này là cơ sở để quân đội chuyển từ trình diễn công nghệ sang đánh giá khả năng ứng dụng tác chiến thực tế.
Trong giai đoạn tiếp theo, H-60Mx sẽ đóng vai trò bệ thử nghiệm chính cho chương trình Strategic Autonomy Flight Enabler, hay SAFE. Mục tiêu của SAFE là phát triển một bộ tự hành có tính phổ quát và khả năng mở rộng, đủ để lắp đặt trên hàng trăm trực thăng Black Hawk của Lục quân Mỹ và tích hợp lên các thiết kế máy bay tương lai. DARPA cho biết bước chuyển giao sang Bộ chỉ huy Phát triển năng lực tác chiến của lục quân sẽ cho phép quân đội tiếp tục tích hợp thêm cảm biến chuyên nhiệm vụ, đồng thời khảo sát sâu hơn các mô hình bay giảm tổ lái hoặc bay hoàn toàn tự động.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Lục quân Mỹ dự kiến tiếp tục khai thác Black Hawk thêm nhiều thập kỷ và đang đẩy mạnh hiện đại hóa dòng UH-60. Năm 2025, Sikorsky đã nhận hợp đồng trị giá 43 triệu USD để thực hiện các hạng mục kỹ thuật, bao gồm nâng cấp thân máy bay, xây dựng nền tảng số và hỗ trợ tích hợp với các hệ thống tác chiến mới. Nếu các thử nghiệm sắp tới đạt yêu cầu, Black Hawk tự hành không chỉ là một mẫu thử công nghệ mà có thể trở thành nền móng cho cách vận hành trực thăng quân sự mới, nơi tự động hóa giúp giảm rủi ro cho tổ bay, duy trì nhiệm vụ trong môi trường nguy hiểm và từng bước thay đổi cấu trúc của toàn bộ đội bay trực thăng lục quân.