Quy định lưu dữ liệu UAV của Mỹ hụt hơi trước mối đe dọa mới
Mỹ đang đối mặt khoảng trống lưu giữ dữ liệu khi mối đe dọa UAV nhỏ tăng nhanh.
Drone thương mại hiện có tầm bay xa hơn, thời gian hoạt động dài hơn, mang được tải trọng lớn hơn và vận hành tự động tốt hơn so với trước đây. Tại Mỹ, các thiết bị này ngày càng xuất hiện quanh căn cứ quân sự, cơ sở nhạy cảm và khu vực được bảo vệ để quan sát, tiếp cận hoặc thăm dò hệ thống phòng thủ. Bộ Quốc phòng Mỹ và Bộ Tư lệnh Phương Bắc đã ghi nhận số vụ UAV không được phép gần các cơ sở quân sự tăng đều, trong khi các cơ quan hàng không và hạt nhân cũng ghi nhận hàng trăm vụ xâm nhập quanh sân bay dân dụng và nhà máy điện hạt nhân.
Quốc hội Mỹ đã trao cho Lầu Năm Góc thẩm quyền chống UAV theo 10 U.S.C. § 130i, cho phép phát hiện, nhận dạng, giám sát, theo dõi và vô hiệu hóa mối đe dọa đối với một số cơ sở trong nước. Cơ chế này ban đầu được thiết kế hẹp, nhằm cân bằng nhu cầu bảo vệ căn cứ với các giới hạn về giám sát và quyền riêng tư. Tuy nhiên, các sửa đổi trong Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng năm tài khóa 2026 đã thu hẹp mục đích lưu giữ dữ liệu UAV thu được hợp pháp, trong đó có liên kết điều khiển, dữ liệu telemetry và đặc điểm tín hiệu, chủ yếu còn phục vụ điều tra, truy tố, hoạt động an ninh đang diễn ra, yêu cầu pháp luật liên bang hoặc tố tụng.
Vấn đề nằm ở chỗ nhiều vụ UAV bay gần cơ sở quân sự không dẫn tới truy tố và cũng không nằm gọn trong một chiến dịch an ninh cụ thể. Giá trị của dữ liệu thường chỉ xuất hiện khi được đối chiếu qua nhiều địa điểm và nhiều thời điểm, chẳng hạn một mẫu điều khiển vô tuyến tưởng như bình thường có thể cho thấy cùng một nền tảng hoặc cùng một phương thức đang được dùng để thăm dò nhiều căn cứ. Dù luật vẫn phân biệt giữa nội dung liên lạc nhạy cảm và dữ liệu kỹ thuật không phải nội dung, cách quy định chặt hơn có thể khiến cơ quan thực thi áp dụng cùng một tư duy hạn chế cho gần như mọi loại dữ liệu chống UAV.
Trọng tâm không phải là mở rộng quyền thu thập dữ liệu trong nước hay nới lỏng yêu cầu giảm thiểu thông tin cá nhân. Câu hỏi là liệu những chỉ dấu kỹ thuật đã được thu hợp pháp có được giữ đủ lâu để phục vụ phân tích phòng thủ hay không, trong khi cơ chế giám sát và báo cáo vẫn được duy trì. Nếu Quốc hội không điều chỉnh, lực lượng bảo vệ có thể phát hiện từng vụ việc riêng lẻ nhưng bỏ lỡ mô hình hoạt động phía sau, khiến căn cứ quân sự và hạ tầng trọng yếu khó chuẩn bị trước các chiến thuật UAV đang thay đổi.