Bốn công nghệ mới đẩy mạnh khả năng chống nhiễu cho hệ thống định vị trong môi trường tác chiến điện tử
Các nhà cung cấp quốc phòng và hàng không đang tung ra loạt công nghệ mới để giữ ổn định định vị và thời gian khi tín hiệu vệ tinh bị gây nhiễu hoặc giả mạo. Trọng tâm trải từ ăng-ten chống chế áp, hệ thống dẫn đường tích hợp, nền tảng phát hiện nguồn nhiễu đến UAV cất hạ cánh thẳng đứng phục vụ trinh sát kéo dài.
Một trong những hướng đi rõ nhất là tăng sức chống chịu ngay tại đầu thu GNSS. Mẫu ăng-ten CR8894SXF+ được phát triển cho hạ tầng trọng yếu, hàng hải và quốc phòng, hướng đến các tình huống mà mất tín hiệu dẫn đường có thể làm gián đoạn nhiệm vụ. Thiết bị dùng công nghệ ăng-ten tạo mẫu thu điều khiển CRPA để chủ động triệt tiêu nguồn gây nhiễu trong băng tần, đồng thời bảo vệ các tín hiệu GPS L1/L2 và Galileo E1/E5b. Hệ thống hỗ trợ tạo điểm triệt trong băng ở mức 20 dB đến 40 dB và lọc ngoài băng lên tới 80 dB trong dải 700 MHz đến 2.500 MHz. Cấu hình hai kênh khuếch đại nhiễu thấp độc lập giúp thiết bị vẫn có thể hoạt động nếu một dải tín hiệu bị ảnh hưởng. Dữ liệu trạng thái RF thời gian thực cũng được xuất ra qua giao diện nối tiếp, giúp người vận hành theo dõi mức đe dọa và tình trạng hệ thống.
Ở cấp độ hệ thống, xu hướng là kết hợp nhiều nguồn dữ liệu để không phụ thuộc hoàn toàn vào GNSS. BlackNaute là một ví dụ tiêu biểu khi tích hợp dẫn đường quán tính HRG lõi kép, bo thu GNSS đa chế độ Skylight và đồng hồ nguyên tử trong cùng một kiến trúc PNT tự hành. Thiết kế này nhằm duy trì khả năng định vị, dẫn đường và đồng bộ thời gian trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp, nơi tín hiệu vệ tinh có thể suy giảm hoặc bị can thiệp có chủ đích. Theo thông tin công bố, các thuật toán chống nhiễu và chống giả mạo của hệ thống đã được kiểm chứng qua hơn 16.000 trường hợp vận hành. Khi phát hiện tín hiệu bị xâm hại, BlackNaute có thể tự động chuyển sang nguồn dẫn đường và thời gian tin cậy khác để bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn. Thiết kế mô-đun cũng cho phép triển khai trên nhiều nền tảng khác nhau, và Airbus Helicopters đã lựa chọn trang bị giải pháp Embedded GNSS and Time INS mới này cho trực thăng NH90.
Song song với bảo vệ thiết bị và nền tảng, việc nhận diện sớm mối đe dọa trên quy mô rộng đang trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết. Bộ giải pháp GNSS-I Detection của HawkEye 360 vừa được nâng cấp để cải thiện độ chính xác, phạm vi bao phủ và mức độ chi tiết trong phát hiện gây nhiễu GPS và giả mạo tín hiệu trên phạm vi toàn cầu. Bản nâng cấp bổ sung thuật toán băng thông rộng hơn để tách biệt tốt hơn từng nguồn phát, đồng thời thêm khả năng phát hiện spoofing và hiệu chỉnh theo địa hình để tăng độ chính xác định vị địa lý nguồn nhiễu. Mục tiêu là cung cấp bức tranh tình huống rõ hơn cho các hoạt động quốc phòng, tình báo và an ninh quốc gia, từ đó hỗ trợ đánh giá rủi ro và ra quyết định nhanh hơn khi xuất hiện gián đoạn tín hiệu. Ở phía phương tiện mang tải nhiệm vụ, UAV chiến thuật VTOL GöKHUN cho thấy nhu cầu duy trì ISR dài giờ vẫn tiếp tục tăng trong môi trường phức tạp. Hệ thống có trọng lượng cất cánh tối đa 110 kg, mang được nhiên liệu và tải trọng tối đa 26 kg, bay tối đa 16 giờ với tải nhẹ hoặc khoảng 9 giờ khi mang cảm biến 12 kg. Tốc độ hành trình nằm trong khoảng 96 đến 158 km/h, tầm hoạt động theo đường ngắm trực tiếp vượt 150 km và trần bay khoảng 5.500 m, phù hợp cho nhiệm vụ trinh sát và giám sát trên bộ lẫn trên biển.
Điểm chung của bốn công nghệ là giảm mức độ lệ thuộc vào điều kiện RF lý tưởng trong bối cảnh không gian điện từ ngày càng bị tranh chấp. Từ đầu thu chống nhiễu, hệ thống PNT tích hợp nguồn dự phòng, mạng giám sát nguồn phát gây hại đến UAV trinh sát bền bỉ, thị trường đang chuyển mạnh sang các kiến trúc có khả năng duy trì nhiệm vụ ngay cả khi GNSS không còn sạch và ổn định như trước. Điều đó sẽ tác động trực tiếp tới thiết kế máy bay không người lái, nền tảng quân sự, hạ tầng trọng yếu và các hệ thống hàng hải cần định vị liên tục.