NASA thử nghiệm hệ thống điều phối bay dã chiến, mở đường cho drone chữa cháy rừng suốt ngày đêm
NASA đang thử nghiệm một hệ thống quản lý không phận cơ động nhằm giúp máy bay không người lái tham gia chữa cháy rừng an toàn hơn vào ban đêm.
Điểm nghẽn lớn của chữa cháy trên không hiện nay là tầm nhìn. Phần lớn phi vụ vẫn phải dừng khi trời tối vì nguy cơ va chạm với địa hình hoặc với máy bay khác tăng mạnh. Để xử lý bài toán này, nhóm ACERO thuộc Ban sứ mệnh nghiên cứu hàng không của NASA đang phát triển Portable Airspace Management System, viết tắt là PAMS. Mỗi bộ PAMS có kích thước cỡ một vali xách tay, tích hợp radio liên lạc giữa các trạm và bộ thu ADS-B để theo dõi lưu lượng bay lân cận. Toàn bộ thiết bị được đặt trong vỏ cứng để có thể mang ra hiện trường nhanh. Phần mềm của hệ thống cho phép phi công drone nhập kế hoạch bay, chia sẻ dữ liệu với các máy bay khác trong mạng và nhận thêm thông tin về thời tiết cũng như vị trí đám cháy.
Một thành phần đáng chú ý của PAMS là trạm tiếp sóng trên không. NASA gắn thiết bị liên lạc lên một drone để làm nút trung chuyển giữa các cụm PAMS đặt dưới mặt đất, nhờ đó hệ thống vẫn duy trì liên lạc ngay cả khi không có kết nối internet. Trong các đợt thử nghiệm tại Trung tâm nghiên cứu Ames ở California, ba bộ PAMS được đặt ở những vị trí không nhìn thấy nhau trực tiếp nhưng vẫn trao đổi được kế hoạch bay qua mạng radio dạng lưới. Tại Trung tâm Langley ở Virginia, NASA tiếp tục dùng một máy bay cất hạ cánh thẳng đứng tầm xa mang camera, máy tính, radio mesh và bộ thu ADS-B để kết nối với hai drone cỡ nhỏ cùng nhiều trạm PAMS dưới đất. Kết quả cho thấy mạng liên lạc trên không có thể mở rộng vùng điều phối cho các phương tiện hoạt động cùng lúc.
Ở giai đoạn mô phỏng sát thực tế hơn tại sân bay Monterey Bay Academy, một drone cánh bằng VTOL của Overwatch Aero được dùng để thiết lập cầu nối thông tin cho ba trạm PAMS riêng biệt. Hai drone khác bay trong khu vực với các tình huống cố ý tạo xung đột, gồm nộp kế hoạch bay chồng lấn và hoạt động ngoài vùng đã được phê duyệt trước. Hệ thống đã phát hiện các điểm xung đột, gửi cảnh báo cho phi công và đồng thời chia sẻ vị trí máy bay theo thời gian thực, dữ liệu thời tiết và vị trí đám cháy mô phỏng. NASA cho biết sẽ tiếp tục các đợt đánh giá bay trong năm nay để hoàn thiện công nghệ trước khi chuyển giao cho lực lượng chữa cháy. Nếu đạt yêu cầu triển khai thực địa, PAMS có thể giúp mở rộng chữa cháy trên không sang khung giờ ban đêm, nâng hiệu quả phối hợp, giảm thiệt hại do cháy rừng lớn và hỗ trợ bảo vệ tính mạng nhiều hơn.