Trung Quốc siết quản lý drone bằng chuẩn đăng ký và nhận dạng bắt buộc
Trung Quốc sẽ chặn máy bay không người lái dân dụng chưa đăng ký từ ngày 1/5/2026.
Hai tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc, gồm GB 46761-2025 về đăng ký tên thật và kích hoạt drone dân dụng, cùng GB 46750-2025 về nhận dạng hoạt động theo thời gian thực, sẽ có hiệu lực cùng ngày. Các tiêu chuẩn này do cơ quan quản lý thị trường Trung Quốc phê duyệt và ban hành vào cuối năm 2025, với Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc giữ vai trò tổ chức triển khai.
Điểm then chốt nằm ở cơ chế khóa kích hoạt. Drone mới sẽ không thể cất cánh nếu chưa được ghi nhận trong hệ thống đăng ký tập trung của nhà chức trách, còn thiết bị đã bị hủy kích hoạt cũng không được phép bay trở lại nếu không hoàn tất thủ tục. Hệ thống kết nối ba lớp gồm nền tảng của nhà sản xuất, phần mềm nhúng trên drone và cơ sở dữ liệu đăng ký tên thật của cơ quan hàng không; thông tin bắt buộc bao gồm danh tính chủ sở hữu, tên sản phẩm, model, mã nhận dạng hoặc số sê-ri và nhóm mục đích sử dụng.
Chuẩn nhận dạng hoạt động yêu cầu drone truyền dữ liệu trong suốt quá trình vận hành, với chu kỳ cập nhật không quá một giây. Thiết bị phải hỗ trợ đồng thời hai chế độ: phát sóng cục bộ tương tự cơ chế nhận dạng vị trí cho thiết bị mặt đất gần đó, và truyền qua mạng di động, đường truyền mặt đất hoặc vệ tinh về hạ tầng giám sát tập trung. Chức năng nhận dạng không được phép tắt thủ công; nếu mô-đun lỗi trước khi cất cánh, drone không được khởi động, còn nếu lỗi giữa chuyến bay, hệ thống phải tự kích hoạt phản ứng an toàn như bay treo, quay về điểm xuất phát hoặc hạ cánh.
Quy định mới tác động trực tiếp tới một thị trường đã có hơn 2 triệu drone đăng ký, gần 20.000 đơn vị khai thác được chứng nhận và thời điểm cao nhất ghi nhận khoảng 26.000 thiết bị bay đồng thời. Drone sản xuất mới phải tuân thủ từ ngày 1/5/2026; thiết bị đã bán và đang sử dụng có thời hạn đăng ký bổ sung và kích hoạt đến khoảng tháng 6/2027, trong khi các mẫu cần gắn thêm mô-đun nhận dạng có lộ trình chuyển tiếp dài hơn, dự kiến kết thúc khoảng tháng 5/2029. Trung Quốc cũng không giữ ngoại lệ phổ biến dành cho drone dưới 250 gram, đồng nghĩa nhiều mẫu nhỏ dùng cho thương mại hoặc nghiên cứu vẫn phải đáp ứng yêu cầu đăng ký và nhận dạng.
Các tiêu chuẩn này tạo nền tảng dữ liệu cho quản lý không phận tầm thấp, cấp phép bay ngoài tầm nhìn, điều phối hành lang bay và xử lý tình huống khẩn cấp. Chúng cũng buộc nhà sản xuất trong và ngoài Trung Quốc phải tích hợp hạ tầng nhận dạng, truyền dữ liệu và chống can thiệp ngay từ thiết kế sản phẩm. Tác động lớn nhất là thị trường drone dân dụng tại Trung Quốc sẽ chuyển từ mô hình quản lý phân tán sang một hệ thống định danh tập trung, nơi quyền được bay phụ thuộc trực tiếp vào khả năng tuân thủ kỹ thuật và dữ liệu.